IEN T HOES VAN MIEN VOADER


Der wèr zègd, dat poater Ludger aander kaande zain haar. Moar dat Gòd hom nòg nait hebben wol. Haar hom trugge stuurd. Och joa, mìnsken reudeln immer en aaltied zo veul.
Poater Ludger was Franciskoan. Laaidde t klooster aan Grootmaart. Doar zaten n dikke twinteg munneken. Dizzent waarkten ien de bedevoartkèrk: de “Grode Moeke Merije,” en ien de perochies. Wieder deden zai sosjoal waark. t Kòstte Poater Ludger veul muite om ales aan gaang te hòllen. Doarom was der meschain ook ien nkander stört?
Joarleks kwam der n bult bedevoartvòlk noar de “Grode Moeke Merije.” Wèl meer as vaaierhonderddoezend mìnsken. Winkelneern was der slim wies mit. Dai lu gaven joa n boudel gèld oet! Tegen dizze minnegte kon t muzeum veur nijmoodse kunst nait op. Want doar kwam nait zoveul vòlk over drumpel.
Ien kèrk ging immer en aaltied veul heer. Hillege mizzen mozzen vierd wòrren. Der wèr veul beden. Mìnsken konnen der bichten. Meziek- en zangkonserten wazzen der voak. Veul lu kwammen der allain moar om binnenkaande van kèrk te bekieken. Mit heur schitterende glaas- en loodroamen, schilderens, holtsniewaark en örgel. Ien kèrkwinkel wèrren devotionoalioa, keerzen en informoatsiematerioal verkòcht. En kèrk mos noatuurlek iedere dag schoond wòrren.

k Was Poater Ludger n poar joar leden veur eerste moal tegen lief lopen. Ien de “Grode Moeke Merije” was k aan t òfpottertaaiern. Hai sprong al moar achter mie aan as k ien kèrk aargens aanders bezeg was. Mit n gebed ononnerbroken op lippen. k Wèr der al gaauwachteg stìnzat van.
“Doun ie doagelks te waaineg aan gimmestiek? Of het Gòd joe bevolen aander lu te hindern bie wat zai doun?” vroug k hom.
“Nee, nee, nee, ... zo is t nait. k Mout der veurzörgen, dat duustere gaisten boeten deur blieven,” sprak der langzoam.
Van hom wol k waiten of k der din aine was. Nee, dat lag hailendaal aanders. k Mos hom nait verkeerd begriepen. t Zat zo:
“Mit mien gebed beschaarm k joe tegen dai gaisten. Dai haren joe joa meschain ien bezit nemen kìnd. Ie maarken doar gain fits of foazel van. Hebben ie der n veurstellen van as dai vaalze gaisten hier ien kèrk aan t òfpottertaaiern wezen zollen. Ik nait! Moar veur mie zol dat wèl hillegschandoatsie wezen. En doarom bee k om dat te veurkommen.”
k Begreep der gain bait van. Mit God, gaisten, kèrk en ales wat doarzo aan vaast hong, haar k mie nooit nait zo mit bezeg hòllen. Veur mie mos hier op eerde ieder mìnsk moar t bèste der van moaken. t Kon joa zo òflopen wezen. En veur mie was dood ook hailendaal dood. Din was t gebeurd!
Wie kwammen aan proat mit nkander. Poater Ludger vertèlde mie over zien levent. Joa, vrouger haar der ongleuveg wèst. Haar sosiologie studaaierd. Wol wereld veraandern. Haar plezaaier aan veul alcohol, drugs en seks had. Moar hail gelukkeg haar der nait wèst. Dou was ien n naacht n gòie gaist aan hom verschenen. Daie haar ien n kroug hom goud wakker moakt. Op stroade was der n swaarver tegen t lief lopen. En baaident wazzen zai ien n kèrk aanbelaand. t Was Hillege Oavend. En zo was t begonnen.
“Joa, Gòds wegen binnen voak ondeurgronnelk,” drokte Poater Ludger hom oet.

Ien de “Grode Moeke Merije” was k nòg voak mit fotoapperoat aan t waark. Hou dat din zat mit dai gaisten wis k nait. Moar t gaf mie n vaaileg gevuil as k Poater Ludger zag. Dai laaidde din lu ien kèrke rond. k Luusterde wèl ains noar wat der zo over t ontstoan van de “Grode Moeke Merije” te vertèllen haar.

Ien zeuventiende joarhonderd aanbad n franciskoanse munnek doagelks n Merije-aandìnken. Op n dag heurde der n stem. Hom wèr opdroagen t aandìnken noar Stad te bringen. Franciskoan geheurzoamde. Hai mos doarveur wèl meer as draihonderd kilometer lopen. Dat was nait zo slim veur hom. Noa om en bie twai weken kwam der ien Stad aan. Proatte mit n pestoor. Kon vervòlgens t Merije-aandìnken ien n kepel onnerbringen. En ging lopend trugge noar zien klooster.
n Poar moanden loater wèr aan de doodzaike bisschop van Münster dizze gleufsdoad vertèld. Dizzent beloofde aan God t vòlgende: dat as der noar n bezuik aan t Merije-aandìnken genezen zol, hai ieder joar n bedevoart der noar tou moaken zol.
Bisschop ging en genas. Dat heurden veule gezonde en zaike mìnsken. t Was te begriepen, dat dai ook op pad gingen. En zo ontston hier n bedevoartploats.
Deur de joaren hìn kwammen der aal meer vòlk noar t Merije-aandìnken tou. Kepel wèr te klaain. Wèr òfbroken en der kwam n kèrk te stoan: de “Moeke Merije.” Mit der noast n franciskoaner klooster.
Stroom van bedevoartvòlk gruide ieder joar moar deur. De “Moeke Merije” wèr ook te klaain. Begun twintegste joarhonderd ston de “Grode Moeke Merije” der. Baauwd ien n neo-gotische stiel mit veul art-nouveau. d Aander - nou de “Klaaine Moeke Merije” - bleef stoan en wèr perochie-kèrk.
En din ston Poater Ludger midden ien n rondlaaiden te celebraaiern:
““Gòd en Kèrk zellen mit de “Grode Moeke Merije” midden ien Stad, midden ien wereld aanwezeg wezen. Zai zel veur mìnsken dainen as n ploats van stilleghaid, van vree, van beschaarmen, van geburgenhaid, van noastenlaifde, van vertraauwen. Veur elkenain stoan deuren wied open, Veur gleuvege en ongleuvege, veur riek en aarm, veur boer en stadjer, veur man en vraauw, veur kiend en bejoarde, veur swaarver en dai nòg n dak boven kòp het, moar ook veur vlochtelingen dai wie hier voak opvongen hebben.””
Over t vieren van de Euchoaristie kon der zo overtugend vertèllen, dat elkenain wèl hail votdoadlek reums wòrren wol. Moar wèl wol der ien dizze tied nòg zukswat doun. Ikke nooit nait!
“Ien de Euchoaristie binnen wie mit nkander ain ien Jaizes Kristus. Deur zien hailsdoad binnen aandern gain vremden meer veur ons. Wie binnen ain grode femilie...”
k Heb wèl ains mit Poater Ludger de kruuswegploatsen òflopen. Dai liggen nait wied vot van de “Grode Moeke Merije.” En din beedde der:
“Goundag Hillege Merije,
vol van genoade.
De Heer is mit die.
Doe bist onner de vraauwen zegend.
En zegend is de vrucht
van dien schoot,
Jaizes Kristus.
Hillege Merije, Moeke van
Gòd,
beedt veur ons zundoars.
Nou en ien ogenstond van onze dood.”

Gòd wol Poater Ludger dus nòg nait hebben. En sunt n poar moanden laip der al weer deur de “Grode Moeke Merije.” t Wèr haarst. Bloadern vielen van bomen. Dou ien november kwammen der waarklu mit dikke mesienen. Wied rondom de “Grode Moeke Merije” stonnen n dikke kòppel bomen. Daie wèrren om en bie ale omhaauwd. Ien Stad wèr reudeld, dat deur zaikte van Poater Ludger bomen ook zaik wòrren wazzen. Dat doar op dai lege plek n onnergrondse pekeergoaroage baauwd wòrren zol. En bovengronds n nijmoodse kultuursintrem mit: n muzeum over bedevoart en veur kèrkelke kunst, n infermoatsie en bibeltaikgedailte, n volkshogeschoul, en n groot restaurant. Want bedevoartgaangers mozzen joa dòch ook aargens eten en drinken kìnnen. En stadjers zollen doarzo ook welkom wezen.
n Vaalse gaist leuderde, dat poater Ludger hòlt veur zien doodkist neudeg haar. Vergetend, dat din ale Franciskoanen op haile wereld wèl zuk n kist haren kriegen kìnd.
Der wèr ook vertèld, dat Poater Ludger nait meer zo goud bie verstand wèst haar. Kommen deurdat Gòd hom dou nòg nait hebben wol. Doarvan haar der n dikke tik van mit kregen. Wieder dat Poater Ludger baange wèst haar, dat bie n dikke störm bomen wèl ains op de “Grode Moeke Merije” haren valen kìnd. Dat haar veur hom as n soort verkrachten van de “Grode Moeke Merije” betaikend.
Wat woarhaid ook wezen mog, van Stad was der n vergunnen kommen. En zo was t rondom de kèrk wèl gloepenskoal wòrren. Zol Franciskes t waiten, woar aal dai vogels nou noar tou verhoezen mozzen?

Noadat om en bie ale bomen pladde moakt wazzen, lag Poater Ludger weer ien staarmsnood. Gòd wol hom nou wèl hebben. Hai kreeg t Hillege Euliesel nòg toudaind. En allerlèste woorden oet zien mond klonken zo:
“Veur mie is ien t hoes van mien Voader n woonderij vrai kommen.”

De “Grode Moeke Merije” zat stìnvol, dou bisschop van Stad de dodenmis celebraaierde. Hai preekte over Joh. 14, 1-6. Jaizes Kristus zègt doar:
““Wees ien joen haart nait baange. Gleuf ien Gòd en ook ien mie. Ien t hoes van mien Voader binnen veule woonderijen. As t nait zo wezen zol, zol k joe din zègd hebben: “k Goa hìn om n stee veur joe kloar te moaken ...””
De bisschop vertèlde, dat doagen van n mìnsk binnen as t graas op t veld. Dizzent bluien as vèldblommen en din is t rompslomps doan. Poater Ludger haar n onnerdoanege Franciskoan wèst. Haar hom op dizze eerde gast vuild. Ien voutsporen van Franciskes haar der lopen. Ook Poater Ludger kon mit daaiern proaten. En von, dat daie der nait veur mìnsken wazzen om op te eten wòrren.
Joa, Jaizes Kristus was ook veur hom sturm. Daie haar dood overwonnen en t pad veur t aivege levent vrai moakt. Ook veur Poater Ludger. Joa, dizzent wis wèl veur hom t levent en de woarhaid was.
Oet volle overtugen gleufde Poater Ludger, dat dood nooit nait t ende was. Ook hai mog ien t vergeven van zien zunden tot zien Haailand opgoan. Doar was n woonderij veur hom beschikboar kommen!

Dou k noa de dodenmis weer boeten ston, zag k de koale vlakte rondom de “Grode Moeke Merije.” t Leek as de vèldblommen hier nooit nait weer bluien zollen!