KRUISWOORDPUZZEL


De kunstenaar Arthur Köpcke is in 1977 gestorven en zo ongeveer iederéén is zijn naam vergeten, tot deze plotseling weer op dook in het nieuws. Wat is er midden in de maand juli van dit jaar gebeurd. Het "Neue Museum" te Nürnberg stelt werk van Fluxus-kunstenaars tentoon. Werk van Arthur Köpcke maakt er deel van uit. Hij is geboren in Hamburg (1928) en gestorven in Kopenhagen. In Denemarken heeft hij de kunstbeweging Fluxus bekend gemaakt.
Fluxus is in het begin van de zestiger jaren van de vorige eeuw ontstaan in New York als een soort nieuwe Dada-beweging. George Maciunas verzon de naam Fluxus. Hij woonde een tijd in Duitsland en Fluxus sloeg daar uitstekend aan met personen als: Mary Bauermeister, Joseph Beuys, Wolf Vostell. In Nederland zijn Stanley Brown, Willem de Ridder, Wim T. Schippers bekende namen. Andere wereldberoemde namen zijn: John Cage, Yoko Ono, Nan June Paik.
Kenmerkend voor Fluxus is de samenwerking van kunstenaars uit alle kunstgeledingen; het slechten van de grens met het leven van alledag, en de kritiek op de museumwereld en de kunsthandel. De tragiek van Fluxus is, dat van dit laatste niets is terechtgekomen en dat het de grens met het leven van alledag niet wist op te heffen.

Nu trachtte een vrouw van éénennegentig jaar "onbewust" deze grens wel te door-breken. Bij haar bezoek met een seniorengroep aan het "Neue Museum" zag zij het werk van Arhur Köpcke getiteld: "Reading/Work-Piece" (1965) aan de wand hangen. Dit werk – uit een privéverzameling – is een collage, dat een onvolledig ingevulde kruiswoordpuzzel met de oproep: "Insert words" bevat. Zij gaf er gehoor aan en vulde in Fluxus-geest met een balpen open gelaten hokjes in. Verbazingwekkend is het toch wel, dat nog niemand dit voor haar had gedaan! De gehele wereld in rep en roer, want aan kunstwerken in een museum mag men zoiets niet doen.
Na dit gebeuren is het kunstwerk uit de tentoonstelling gehaald om te worden gerestaureerd. Ik had het werk rustig laten hangen en om verder invulling van opengelaten hokjes te voorkomen, had ik er een bordje bijgehangen met de woorden: "Dit is kunst en het kan nog niet weg."

Op de website van het "Neue Museum" las ik onlangs, dat de zogenaamde, aangebrachte schade kon worden hersteld en dat het werk weer op zijn oude plek in het museum hangt. Met een oplosmiddel kon men de door de éénennegentigjarige vrouw ingevulde letters verwijderen. De kosten voor het herstel waren laag.
Op tweeëntwintig juli j.l. bezocht de bejaarde vrouw in gezelschap van de museum-direktrice het werk opnieuw. De vrouw was blij, dat de sporen, die zij op het werk "Reading/Work-Piece" had achtergelaten, konden worden verwijderd. Blijkbaar wist zij van de kunstbeweging Fluxus – die zo graag de grens met het leven van alledag wilde slechten – niets.


FOLKERT SIERTS